Schimmel in de badkamer voorkomen: zo houd je het droog

Zwarte puntjes in de kitnaden, een grijze waas op het plafond: schimmel in de badkamer is een bekend probleem. Het ziet er niet fris uit en het kan klachten geven. Het goede nieuws is dat je het meestal kunt voorkomen met een paar vaste gewoontes.

Waarom groeit schimmel juist in de badkamer?

Schimmel heeft vocht nodig. Bij douchen komt veel waterdamp vrij. Als die damp niet weg kan, slaat hij neer op koude oppervlakken zoals tegels, het plafond en de ramen. Blijft het daar lang nat, dan krijgt schimmel een kans. Volgens het RIVM kan langdurig vocht en schimmel in huis bijdragen aan luchtwegklachten.

Ventileren is de basis

• Zet de afzuiging aan tijdens het douchen en laat hem daarna nog een tijd draaien. Milieu Centraal adviseert de ventilator tijdens het douchen op de hoogste stand te zetten en na te laten draaien.
• Houd de deur dicht tijdens en vlak na het douchen, zodat de damp niet door het hele huis trekt.
• Laat roosters open, ook in de winter. Een dicht rooster houdt vocht binnen.
• Controleer je ventilator. Houd een tissue voor het ventiel. Wordt hij niet aangezogen, dan is het ventiel vies of de ventilator te zwak.

Drogen na het douchen

Trek de wanden en de douchewand na met een wisser. Hang natte handdoeken liever niet in een kleine badkamer zonder raam. Hoe sneller de ruimte droog is, hoe minder kans schimmel heeft.

Luchtvochtigheid in de gaten houden

Een eenvoudige hygrometer laat zien hoe vochtig de lucht is. Milieu Centraal noemt een relatieve luchtvochtigheid tussen 40 en 60 procent als gezond binnen. Ligt het in de badkamer lang hoger, dan ventileer je te weinig.

Schoonmaken en kitnaden

Maak voegen en kitnaden regelmatig schoon. Zit de schimmel diep in de kit, dan krijg je die er vaak niet meer uit en is nieuwe kit de beste oplossing. Gebruik bij schoonmaakmiddelen met chloor altijd ventilatie en meng ze nooit met andere middelen, zoals het etiket aangeeft.

Verder dan de badkamer

Vocht in de badkamer staat zelden los van de rest van het huis. Ook een vochtige kruipruimte of slaapkamer kan meespelen. Lees ons stuk over kruipruimteventilatie en de tips voor een matras schoonmaken. Op zoek naar inspiratie voor de badkamer zelf? Bekijk dan mozaïektegels in de badkamer.

Blijft schimmel terugkomen ondanks goed ventileren? Dan kan er een bouwkundig probleem zijn, zoals een lekkage of koudebrug. Schakel dan een vakman in. Huur je, meld het dan bij je verhuurder.

Raam open of ventilator aan?

Veel mensen zetten na het douchen het raam wijd open. Milieu Centraal raadt dat in de winter af. Door een open raam koelt de badkamer snel af, en dan slaat de warme damp juist neer op de koude muren en het plafond. Heb je een badkamerventilator of mechanische ventilatie, laat die dan het werk doen. Zet hem tijdens het douchen op de hoogste stand en laat hem daarna nadraaien. Wil je toch een raam open, doe dat dan kort, maximaal 10 minuten direct na het douchen, en doe het daarna weer dicht.

Heb je nog geen ventilator? Milieu Centraal noemt een inbouwventilator die minstens 50 kubieke meter lucht per uur afvoert en op luchtvochtigheid stuurt. Zo’n ventilator kan op het bestaande afvoerkanaal of in de gevel worden geplaatst. Zorg ook dat er verse lucht de badkamer in kan, bijvoorbeeld via een spleet onder de deur of een rooster in de deur.

Hoeveel vocht komt er eigenlijk vrij?

Het RIVM schrijft dat een huishouden van vier personen ten minste 10 liter vocht per dag produceert, door ademen, koken, douchen, afwassen en wasgoed drogen. Al dat vocht moet ergens heen. Wie de was binnen droogt in een kleine badkamer, voegt daar nog veel vocht aan toe. Droog de was liever buiten of in een ruimte die goed geventileerd wordt.

Schimmel herkennen

Volgens het RIVM merk je te veel vocht in huis aan een muffe lucht, vochtplekken, loslatend behang, schimmelplekken, rottend hout en condens op de ruiten. In de badkamer zie je schimmel vaak als zwarte puntjes in de kit en de voegen, of als grijze vlekken in de hoeken van het plafond. Komen die plekken steeds terug op dezelfde plaats, dan is dat een teken dat het daar te koud of te vochtig blijft.

Een vaste routine in vijf stappen

1. Ventilator aan voordat je gaat douchen.
2. Deur dicht tijdens het douchen.
3. Wanden, douchewand en vloer droogtrekken met een wisser.
4. Ventilator laten nadraaien, en de deur pas openen als de spiegel weer helder is.
5. Eens per week voegen en kitnaden schoonmaken.

Gezondheid

Het RIVM noemt een verhoogd risico op astma, verergering van astma, luchtwegklachten en luchtweginfecties bij blootstelling aan vochtige woonomstandigheden en schimmel. Heb je klachten die je koppelt aan vocht in huis, dan kan de GGD meekijken. De GGD werkt daarvoor met een landelijke richtlijn over schimmel- en vochtproblemen in woningen.

Huur je? Zo meld je het

De Rijksoverheid adviseert huurders om vochtproblemen en schimmel eerst schriftelijk bij de verhuurder te melden, met een overzicht van de gebreken en het verzoek om ze binnen 6 weken te herstellen. Bewaar een kopie. Lost de verhuurder ernstige gebreken niet op, dan kun je in de sociale en middenhuur de Huurcommissie inschakelen. Die rekent ernstige schimmel tot de ernstige gebreken. In de vrije sector kan dat alleen als het in je huurcontract staat.

Welke materialen helpen?

Gladde, niet-poreuze oppervlakken drogen sneller en houden minder vocht vast. Denk aan tegels met een goed afgewerkte voeg, glazen douchewanden en vochtbestendige verf op het plafond. Kit rond bad, douchebak en wastafel is het zwakke punt, omdat schimmel zich daarin vastzet. Kies bij vervangen voor sanitairkit met een schimmelwerend middel en laat die goed uitharden voordat je weer doucht, zoals de fabrikant aangeeft. Houten accessoires en textiel, zoals een badmat, droog je na gebruik buiten de badkamer.

Een koude badkamer is een risico

Schimmel groeit vooral op koude plekken, omdat daar het vocht neerslaat. Een badkamer die in de winter niet wordt verwarmd, heeft dus meer kans op condens. Houd de badkamer op een gematigde temperatuur en laat de verwarming niet helemaal uit. Zie je steeds condens op dezelfde muur, dan kan een slecht geïsoleerde buitenmuur of een koudebrug de oorzaak zijn.

Wanneer schakel je een vakman in?

Komt schimmel binnen een paar weken terug op dezelfde plek, ondanks ventileren en schoonmaken? Of zie je vochtplekken die groter worden, loslatende tegels of een muffe geur die blijft hangen? Dan is er waarschijnlijk meer aan de hand dan douchedamp. Denk aan een lekkende leiding achter de tegels, een kapotte voeg waardoor water in de muur loopt, of optrekkend vocht. Laat dat onderzoeken door een loodgieter of een bouwkundig adviseur. Het RIVM wijst erop dat sommige woningen door een bouwkundig gebrek al vochtproblemen hebben. Dan helpt beter ventileren alleen niet.

Veelgestelde vragen